Unieważnienie kredytu w EURO

Spis treści:

Kredyty w euro – problem podobny jak przy frankach

Wielu Polaków pamięta medialne historie dotyczące kredytów we frankach szwajcarskich. Jednak nie tylko frankowicze mają swoje kłopoty. W latach 2005–2010 tysiące osób zaciągnęło także kredyty w euro, które dziś okazują się równie ryzykowne i nieuczciwe.

Kredyt hipoteczny w euro często był reklamowany jako stabilniejszy niż kredyt we frankach. Wynikało to z faktu, że stopy procentowe w strefie euro były niższe niż w Polsce, a raty początkowo wydawały się korzystne. Banki zapewniały, że taki kredyt będzie bezpieczny i przewidywalny. Niestety, ryzyko kursowe działało podobnie jak w przypadku kredytów frankowych – kiedy nastąpił wzrost kursu euro, raty kredytowe drastycznie wzrosły.

Dziś sytuacja kredytobiorców posiadających kredyty w euro jest coraz częściej przedmiotem analiz sądów. Pojawiają się wyroki, które wskazują, że zawarte umowy były obciążone wadami prawnymi. Dlatego unieważnienie kredytu w euro staje się realną szansą na odzyskanie nadpłaconych pieniędzy i zakończenie niekorzystnych umów.

Dlaczego kredyty w euro są problematyczne?

Klauzule abuzywne w umowach kredytowych

Jednym z głównych problemów umów kredytowych w walucie obcej są tzw. klauzule abuzywne, czyli niedozwolone postanowienia umowne. W wielu umowach kredytowych znajdowały się zapisy, które pozwalały bankowi jednostronnie ustalać kursu euro, po jakim przeliczano raty. Oznaczało to, że klient nie miał żadnego wpływu na wysokość swojego zadłużenia.

Brak informacji o ryzyku kursowym

Kredytobiorcy rzadko byli ostrzegani, że ryzyko walutowe jest realne i może spowodować gwałtowny wzrost zobowiązań. W praktyce oznaczało to, że wzrost kursu euro o kilkanaście procent skutkował ogromnym obciążeniem domowego budżetu.

Stopy procentowe i oprocentowanie kredytu hipotecznego

Do tego dochodziło jeszcze oprocentowanie kredytu hipotecznego, które w przypadku kredytów w euro zależało od sytuacji w strefie euro. Gdy stopy procentowe rosły, rosło także oprocentowanie i raty. Dla wielu osób oznaczało to pułapkę finansową.

Co daje unieważnienie kredytu?

Unieważnienie umowy kredytowej – praktyczne skutki

Unieważnienie kredytu hipotecznego w euro oznacza, że sąd traktuje daną umowę tak, jakby nigdy nie została zawarta. Tego rodzaju wyrok ma ogromne znaczenie praktyczne:

kredytobiorca oddaje jedynie to, co faktycznie otrzymał – kapitał,
bank musi zwrócić wszystkie pobrane raty kredytowe, prowizje i inne dodatkowe opłaty,
kończy się dalsza spłata kredytu i ryzyko dalszego wzrostu kosztów.

Dla wielu osób takie rozwiązanie oznacza realne uwolnienie się od długu i początek nowego rozdziału w życiu finansowym.

Nieważność umowy skutkuje obowiązkiem zwrotu świadczeń jako nienależnych na podstawie art.410 § 1 i 2 i art.405 k.c., zgodnie z teorią dwóch kondykcji (uchwała składu Siedmiu Sędziów – Izba Cywilna – zasada prawna z dnia 7 maja 2021r. III CZP 6/21).

Kredyt hipoteczny w euro – przykłady wygranych spraw

Orzecznictwo w sprawach kredytów walutowych staje się coraz bogatsze. Już nie tylko frankowicze wygrywają.

W 2023 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu rozpatrywał apelację banku w przypadku kredytu hipotecznego w euro. Sąd stwierdził, że klauzule dotyczące przeliczania waluty były nieuczciwe i potwierdził nieważność umowy.
W grudniu 2024 r. Sąd Rejonowy w Pruszkowie całkowicie unieważnił umowę kredytową zawartą w euro. To kolejny dowód, że kredyty walutowe mogą być skutecznie podważane.

To pokazuje, że droga do unieważnienia jest realna i otwarta także dla eurowiczów.

Dlaczego sądy unieważniają kredyty w euro?

W wielu sprawach sądy stwierdzają, że banki naruszyły prawa konsumentów. Najczęściej powtarzają się trzy argumenty:

Nieuczciwe ustalanie kursu euro – brak przejrzystych zasad i pozostawienie bankowi swobody.
Brak informacji o ryzyku kursowym – konsumenci nie byli świadomi konsekwencji.
Naruszenie dyrektyw UE i rekomendacja S – banki nie stosowały standardów wymaganych przy sprzedaży kredytów.

Sąd Najwyższy wskazuje, że w takich sytuacjach możliwe jest unieważnienie umowy kredytowej w całości.

Na marginesie można dodać, że Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że sprzeczne z naturą stosunku prawnego kredytu indeksowanego do waluty obcej są postanowienia, w których kredytodawca jest upoważniony do jednostronnego oznaczenia kursu waluty właściwej do wyliczenia wysokości zobowiązania kredytobiorcy oraz ustalenia wysokości rat kredytu, jeżeli z treści stosunku prawnego nie wynikają obiektywne i weryfikowalne kryteria oznaczenia tego kursu. (uchwała Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 28 kwietnia 2022 r. III CZP 40/22). Jednakże w tym samym judykacie stwierdził, że postanowienia takie, jeśli spełniają kryteria uznania ich za niedozwolone postanowienia umowne, nie są nieważne, lecz nie wiążą konsumenta w rozumieniu art. 3851 KC. Uzasadnienie judykatu wskazuje, że Sąd Najwyższy uznaje art.3851 § 1 k.c. za inny przepis w rozumieniu art.58 § 1 k.c., zatem w razie sprzeczności z naturą stosunku prawnego bądź zasadami współżycia społecznego zastosowanie ma ten ostatni przepis, jaknależy sądzić, jako szczególny. Jakkolwiek Sąd Okręgowy nie zgadza się z pierwszym poglądem SN o sprzeczności zaprezentowanych postanowień umowy kredytu nominowanego z naturą stosunku prawnego, to jednak wniosek tego Sądu sprowadzający się do oceny, że art.3851 § 1 k.c. jest przepisem szczególnym do art.58 § 1 k.c., jest prawidłowy.

Czy unieważnienie kredytu hipotecznego w euro zawsze się opłaca?

Kiedy warto, a kiedy nie?

Nie w każdym przypadku unieważnienie kredytu jest idealnym rozwiązaniem:

W niektórych przypadkach kredytobiorca spłacił już większość kapitału i odzyska niewiele.
Jeśli kurs euro był stabilny, korzyści mogą być mniejsze niż u frankowiczów.
Niektóre instytucje finansowe oferują ugody – przewalutowanie kredytu albo obniżenie salda.

Dlatego warto skonsultować swoją sytuację z doświadczonymi prawnikami, którzy przedstawią wszystkie opcje i pomogą podjąć decyzję.

Jakie kroki powinien podjąć kredytobiorca?

Analiza umowy kredytowej – sprawdzenie, czy zapisy są nieuczciwe.
Reklamacja w banku – formalne wezwanie do usunięcia klauzul lub rozliczenia się.
Pozew i proces sądowy – jeśli bank nie reaguje, sprawa trafia do sądu.
Wyrok i rozliczenie – sąd unieważnia umowę, a obie strony zwracają sobie wzajemne świadczenia.

Podsumowanie i wniosek dla eurowiczów

Kredyty w euro są obciążone podobnymi wadami jak frankowe i mogą zostać unieważnione.
Unieważnienie kredytu hipotecznego w euro daje ogromne korzyści – zwrot nadpłat, koniec dalszej spłaty i uwolnienie od ryzyka kursowego.
W każdym przypadku kredytu warto ocenić indywidualnie opłacalność – w grę wchodzi zarówno ryzyko kursowe, jak i zmienne stopy procentowe.
Najlepszym pierwszym krokiem jest bezpłatna analiza umowy i konsultacja z prawnikiem.